Woordenboek

Beroepsinschakelingstijd (BIT)

Als schoolverlater van minder dan 25 jaar (ongeacht of je wel of niet afgestudeerd bent) moet je je zo snel mogelijk inschrijven als werkzoekende bij de VDAB. Wanneer blijkt dat je nog niet voldoende hebt gewerkt om een werkloosheidsuitkering te ontvangen, moet je een beroepsinschakelingstijd doorlopen van 12 maanden. Wanneer deze periode voorbij is, heb je misschien recht op een inschakelingsuitkering.

Neem contact op met een uitbetalingsinstelling (ABVV, ACLVB, ACV of HVW). Je uitbetalingsinstelling zal in jouw naam bij RVA een uitkering aanvragen. 


Infofiche: WerkloosheidsuitkeringWerk zoekenVDAB-opleiding


Beroepskaart voor vreemdelingen

Om als buitenlander (geen EER-onderdaan)  in België als zelfstandige aan de slag te kunnen, heb je een beroepskaart nodig. Een beroepskaart is meestal 2 jaar geldig. Zo heb je voldoende tijd om je zelfstandige activiteit te ontwikkelen. Een beroepskaart voor buitenlandse ondernemers vraag je aan bij een ondernemingsloket van je keuze. Hier vind je meer info.


Tip: Het ondernemingsloket helpt je ook om de nodige kennis te vergaren: basiskennis bedrijfsbeheer, specifieke beroepsbekwaamheid, ... 


Infofiche: Starten met een eigen zaakBegeleiding naar werk 


Beschut wonen

Een initiatief voor beschut wonen (IBW) begeleidt mensen met psychische problemen die geen nood hebben aan een permanent verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis, maar die ook (nog) niet in staat zijn om volledig zelfstandig te wonen. Een IBW biedt hen een woonvorm waar ze begeleiding krijgen. Dat kan zijn onder de vorm van groepswonen (3-10 personen die samenhuizen) of individueel wonen.

Een IBW organiseert aangepaste dagactiviteiten voor de bewoners: sommigen volgen een opleiding, anderen werken of doen vrijwilligerswerk en nog anderen gaan naar een activiteitencentrum of naar de dagbehandeling van het psychiatrisch ziekenhuis.

Naast een individuele begeleider voor elke bewoner, komt er ook een 'gemeenschappelijk' begeleider wekelijks (of meerdere keren per week) langs. 


Infofiche: Beschut wonen


Beschutte werkplaats

Beschutte werkplaatsen stellen bij voorrang personen met een beperking tewerk die blijvend of tijdelijk (nog) niet terecht kunnen op de reguliere arbeidsmarkt maar (extra)  begeleiding en ondersteuning nodig hebben. Om te kunnen werken in een beschutte werkplaats heb je een erkenning nodig van de VAPH. De doelgroep van sociale werkplaatsen is ruimer en richt zich tot alle uiterst kwetsbare werkzoekenden.

Het ultieme doel is om de werknemers door middel van ervaring te doen doorstromen naar een job binnen het normale economisch circuit. 


Tip: Op deze website vind je informatie over  diverse Vlaamse maatregelen en programma’s voor werk en sociale economie, waaronder de Beschutte  Werkplaatsen.


InfoficheMaatwerkbedrijvenWerken op maat van mensen met een beperkingDoorstroomtrajecten


Bewindvoering

Bewindvoering is een beschermingsmaatregel die door de vrederechter wordt bepaald voor meerderjarige wilsonbekwamen die niet(meer) gehuwd (indeplaatsstelling) zijn en zelf geen regeling hebben getroffen via een zorgvolmacht. Het is een juridische regeling om geldige rechtshandelingen te stellen als je niet meer in staat bent om zelf beslissingen te nemen. Een bewindvoerder kan over de goederen waken, of – als dat nodig is – ook over persoonlijke rechten. In dat laatste geval ondersteunt de bewindvoerder je in beslissingen over trouwen, wonen, … De vrederechter geeft voorrang aan je ouders of familieleden. Je ouders kunnen samen aangesteld worden als bewindvoerder. Als er geen directe naaste ter beschikking is, dan zal de vrederechter kiezen voor een professional. In de praktijk is dit meestal een advocaat of notaris. 


Tip: Bewindvoering heeft een grote impact op het leven van de beschermde persoon en zijn of haar familie. Op de website van het meldpunt bewindvoering kun je gratis knelpunten en problemen melden.


Tip: Je kunt vooraf zelf een vertegenwoordiger aanduiden via een zorgvolmacht. Denk op tijd aan een geschikte regeling!


Infofiche: Rechtbanken, VAPH-aanvraag voor meerderjarigenPatiëntendossier


Bijstandsorganisatie

Je kunt terecht bij een bijstandsorganisatie voor hulp bij de opstart en het beheer van je persoonlijke-assistentiebudget voor minderjarigen of van je persoonsvolgend budget voor meerderjarigen met een beperking. Een bijstandsorganisatie legt je al je opties concreet uit. Dat helpt je om goede keuzes te maken en dus zelf de organisatie van je ondersteuning in handen te nemen. Bijstandsorganisaties kunnen ook intensievere bijstand verlenen op jouw vraag. Deze intensieve bijstand kun je betalen met je persoonsvolgend budget. De kostprijs van het lidgeld en de dienstverlening vind je in de brochure of op de websites van de bijstandsorganisaties. Het is niet verplicht om de hulp van een bijstandsorganisatie in te roepen. Je hebt het recht om je budget volledig zelfstandig te beheren.


Infofiche: Bijstandsorganisatie


Bijwoner (voor een sociale woning)

Sinds 1 januari 2020 wordt er een onderscheid gemaakt tussen (referentie)huurders en bijwoners voor de inschrijving- en toewijzingsvoorwaarden voor een sociale woning. Alleen de toekomstige huurders moeten aan deze voorwaarden voldoen.

Wie is huurder?  

  • de persoon die zich inschrijft
  • de persoon die gehuwd is, wettelijk samenwoont of de feitelijke partner is van de persoon die zich inschrijft én die bij aanvang van de huurovereenkomst mee in de sociale woning komt wonen.

Er kunnen maximum 2 personen als huurders beschouwd worden. Zij moeten voldoen aan alle inschrijving- en toelatingsvoorwaarden, ondertekenen de huurovereenkomst en zijn verantwoordelijk voor de personen die bij hen inwonen (= de bijwoners).

De sociaal verhuurder kijkt niet meer naar het inkomen van de referentiehuurder van 3 jaar terug, maar naar het meest recente aanslagbiljet.

Wie is bijwoner?

Alle andere personen die in de sociale huurwoning wonen, zijn bijwoners (bijvoorbeeld werkende kinderen of inwonende (groot)ouders-, ...). Zij moeten de huurovereenkomst niet tekenen noch voldoen aan de voorwaarden om er te verblijven. De huurders zijn verantwoordelijk voor de personen die bij hen inwonen.

Inkomens van bijwoners worden NIET meegeteld bij inschrijving en toewijzing, maar WEL voor wat betreft de bepaling van de huurprijs (met uitzondering van de meerderjarige bijwoner waarvoor kinderbijslag genoten wordt).


InfoficheSociale huisvestingsmaatschappijSociaal VerhuurkantoorSociale leningen


Bijzonder Solidariteitsfonds

Het Bijzonder Solidariteitsfonds is een bijkomend vangnet naast de ‘gewone’ verplichte ziekteverzekering (verzekering voor geneeskundige verzorging die je aangaat bij de hulpkas of een ziekenfonds). Dit fonds geeft aan patiënten met een zeer ernstige/zeldzame aandoening een financiële tegemoetkoming voor bepaalde medische verzorgingen, die NIET terugbetaald worden en die bijzonder duur zijn.

Meer info over het fonds en de aanvraagprocedure vind je op de website van RIZIV


Infofiche: Sociale voordelen gezondheid


Buddywerking ( of duo-project)

Een buddy is geen hulpverlener, maar een vrijwilliger die geregeld tijd vrijmaakt en steun biedt aan iemand met een ondersteuningsvraag of een kwetsbaarheid. Dat kan zijn door te praten, contact te leggen met lotgenoten of samen leuke dingen te doen. Buddywerking draait om gelijkwaardige relaties en om sociaal contact in een vriendschappelijke en ongedwongen sfeer.

De duo-methodiek in een buddywerking helpt je om in een-op-een contact (opnieuw) vertrouwen te krijgen in mensen en je open te stellen voor de wereld rondom jou. Er bestaan buddywerkingen voor diverse doelgroepen en thema's binnen verschillende settings of sectoren (mensen met een psychische kwetsbaarheid, kansarmen, mensen met een migratie-achtergrond, in een multi-problemsituatie, met een beperking of ziekte, ex-gedetineerden, cliënten van CAW en OCMW…). Sommige buddywerkingen bieden naast persoonlijk en sociaal contact ook praktische ondersteuning: samen zoeken naar een woning, huiswerkbegeleiding, Nederlands oefenen, sporten en bewegen…Veelal zijn de buddywerkingen opgezet als een ‘project’ binnen een overkoepelende organisatie. Daarom is het moeilijk om een volledig overzicht te geven.

Ook zelfhulpgroepen en patiëntenverenigingen organiseren vaak een vorm van buddywerking. Bij sommige ziekenfondsen kun je terecht voor een buddy die je bijstaat in geval van gezondheidsproblemen. Het lokaal dienstencentrum brengt buren met elkaar in contact via het project buren voor buren.  


Infofiche: Zelfzorg (lotgenotencontact), Ziekenfonds (chronische ziekte), Buddywerking bij kankerBuddywerking GGZ (psychische moeilijkheden),  Buddy bij de wieg (prenatale zorgverlening), Duo for a job + Mentor2Work (werk - mensen met een migratieachtergrond), Samen Gentenaar (taal - mensen met een migratieachtergrond)


Budgetbegeleiding

Als je problemen hebt om je uitgaven onder controle te houden en je administratie op te volgen, zoals het op tijd betalen van je rekeningen, te veel spullen kopen die je eigenlijk niet nodig hebt, ...  kan budgetbegeleiding of budgetbeheer een mogelijke oplossing zijn.

Je leert hoe je jouw inkomsten en uitgaven kan beheren. Bij budgetbegeleiding doe je alles zelf. Een maatschappelijk werker staat je bij met raad en daad, maar je ontvangt zelf nog steeds je inkomsten en voert al je betalingen zelf uit. 

Bij budgetbeheer word je van dichterbij opgevolgd. 


InfoficheBudgethulpverlening


Budgetbeheer

Als je problemen hebt om je uitgaven onder controle te houden en je administratie op te volgen, zoals het op tijd betalen van je rekeningen, te veel spullen kopen die je eigenlijk niet nodig hebt, ...  kan budgetbegeleiding of budgetbeheer een mogelijke oplossing zijn.

Je leert hoe je jouw inkomsten en uitgaven kan beheren. Bij budgetbeheer zal een maatschappelijk werker je inkomsten in jouw plaats ontvangen en je vaste kosten (en/of schulden) betalen. Je krijgt leefgeld om eten mee te kopen of om andere (noodzakelijke) aankopen te kunnen betalen.

Budgetbegeleiding is minder ingrijpend. Daar blijf je zelf volledig verantwoordelijk voor je eigen budget.

  • Voordeel budgetbeheer: je bent zeker dat alle rekeningen correct en tijdig betaald worden. Je kan geen onverantwoorde uitgaven meer doen.
  • Nadeel budgetbeheer: je verliest een deel van je vrijheid omdat de maatschappelijk werker je inkomsten ontvangt.​​​​​​​

InfoficheBudgethulpverlening


Bugetmeter (elektriciteit en gas)

Wanneer je gedurende een langere tijd je energiefacturen niet betaalt en je schulden maakt bij je energieleverancier, kan de leverancier beslissen om een budgetmeter te plaatsen. Op die manier betaal je vooraf, kan je je verbruik in het oog houden en voorkom je dat je energieschulden nog hoger worden. Je kan er niet voor kiezen én je kan het ook niet weigeren. 

Er zijn aparte budgetmeters voor elektriciteit en gas. Op deze budgetmeters kan je krediet zetten, zoals je dat ook op een GSM kan doen. Je kan dan energie verbruiken tot dit krediet op is en dan moet je opnieuw herladen. Elk welzijnsbureau van het OCMW heeft zo'n oplaadpunt.


C4

Bij ontslag krijg je van je werkgever je C4  of ontslagbrief. Dit is een administratief document met de vermelding 'C4' dat je toegang geeft tot het statuut van 'werkzoekende' (of 'werkloze') en de bijhorende rechten & plichten. Je moet dit document aan je uitbetalingsinstelling of vakbond afgeven. Zij zullen een uitkeringsaanvraagdossier opstellen en die aanvraag aan de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) bezorgen. 


Tip: Stap zo snel mogelijk naar je uitbetalingsinstelling.  Zelfs al heb je je C4 nog niet ontvangen van je werkgever. Je doet dit best van zodra je je ontslag krijgt en ten laatste op de dag dat je contract afloopt (= datum op je C4). Zo kan je uitbetalingsinstelling tijdig je werkloosheidsuitkering aanvragen en wordt je inkomen niet onderbroken.


InfoficheWerkloosheidsuitkering


Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG)

Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG) begeleiden kinderen en jongeren, volwassenen en ouderen met ernstige psychische en/of psychiatrische problemen. Je kan er enkel na doorverwijzing en op afspraak (niet voor opname) terecht. Samen met de specialisten wordt gekeken wat je vraag of probleem precies is en welke hulp of begeleiding je nodig hebt (hulp op maat). 


Infofiche: Geestelijke gezondheidszorg


Circuit of zorgcircuit

Een circuit of zorgcircuit is het ggz-aanbod voor een bepaalde leeftijdsdoelgroep binnen een bepaald werkingsgebied. De componenten of modules van dit zorgaanbod sluiten naadloos op mekaar aan. De vrije keuze van de patiënt staat centraal binnen het zorgcircuit. De bedoeling is om de mogelijkheid op een terugkeer naar de thuisomgeving en op integratie in de maatschappij zo groot mogelijk te maken.


InfoficheGeestelijke gezondheidszorg


Cliëntoverleg (integrale jeugdhulp)

Cliëntoverleg houdt in dat de jongere, de ouder(s) of voogd, de hulpverlener en andere betrokkenen samen komen om de hulpverlening op elkaar af te stemmen. Wie doet wat precies? 

Een onafhankelijke persoon zit het overleg voor en maakt een werkplan op. Zowel de jongere, de ouder(s) als de hulpverlener kan cliëntoverleg aanvragen. Wanneer je als hulpverlener cliëntoverleg aanvraagt, moet dat steeds gebeuren met toestemming van de jongere of ouder. 

Het cliëntoverleg is gratis.


InfoficheHulpcontinuïteit (integrale jeugdhulp)


Collectieve schuldenregeling

Een collectieve schuldenregeling (ook wel foutief 'collectieve schuldbemiddeling' genoemd) is een gerechtelijke procedure voor structurele schuldproblemen via een afbetalingsregeling. Het doel is dat je in de mate van het mogelijke je schulden kan afbetalen. Tijdens de afbetaling krijg je een inkomen waarmee je menswaardig kan leven. Na een collectieve schuldenregeling kan je terug schuldenvrij door het leven.  


Tip: Informatie over de collectieve schuldenregeling vind je in de folder 'wegwijs in de budget- en schuldhulpverlening'.


Infofiche: Financiële hulp- en dienstverlening, Sociale voordelen


Conformiteitsattest

De woning is na onderzoek van Dienst Toezicht- Stad Gent geschikt bevonden en voldoet aan de kwaliteitsnormen van de Vlaamse Wooncode. De eigenaar mag de woning in dezelfde staat blijven verhuren en kan gratis een conformiteitsattest aanvragen dat 10 jaar geldig blijft. Als huurder kan je dus ook zonder probleem de woning blijven bewonen.


Infofiche: Geschiktheidsonderzoek


Contactpersoon aanmelder

De contactpersoon-aanmelder speelt een belangrijke rol in het realiseren van hulpcontinuïteit bij doorverwijzing. Het is de hulpverlener die de cliënt aanmeldt bij een andere dienst of organisatie. Tot wanneer de nieuwe hulpverlening is opgestart blijft hij of zij je aanspreekfiguur. 

Om de aanvraagprocedure voor VAPH-ondersteuning voor minderjarigen bij de Afdeling Continuïteit en toegang op te starten, neem je contact op met een dienst die je 'contactpersoon-aanmelder' kan zijn. Voor personen met een handicap zijn dat multidisciplinaire teams (MDT's) die erkend zijn door het agentschap Jongerenwelzijn. Je vindt de erkende MDT's terug via de website van het agentschap Jongerenwelzijn.

Samen met je contactpersoon-aanmelder, vul je het 'aanmeldingsdocument (A-document)' in. Jouw contactpersoon-aanmelder bezorgt dat document, samen met andere nodige documenten, aan de toegangspoort.


InfoficheOnthaaldiensten (jeugdhulp), VAPH-aanvraag voor minderjarigen


Contextbegeleiding in functie van autonoom wonen

Diensten voor contextbegeleiding in functie van autonoom wonen helpen jongeren vanaf de leeftijd van 17 jaar die alleen gaan wonen, bijvoorbeeld als het thuis echt niet meer gaat. Een begeleider ondersteunt de jongere bij alle praktische zaken: het zoeken naar een woning en een opleiding of werk, inschrijven bij het OCMW of de werkloosheidsdienst, omgaan met geld en papieren, invullen van de vrije tijd, ... 


InfoficheAutonoom Wonen en worden